लगानी नजुटेपछि बुटवल पावरलाई  माथिल्लो मर्स्याङ्दी जिम्मा लगाएर भाग्यो भारतीय कम्पनी

बैशाख २४, २०७५ | आजको अर्थ
ajaako_artha

काठमाडौ । माथिल्लो कर्णालीको भन्दा पहिले लाइसेन्स लिएर नेपालमा धेरै भन्दा धेरै जलविद्युत् आयोजना निर्माण गर्ने भारतीय कम्पनी जिएमआरको ध्वास सकिएको छ ।
नेपालका आर्कषक र बहुउद्देश्यिय आयोजना कब्जा गर्ने र नेपाललाई ऊर्जामा समेत होल्ड गर्ने भारतीय कम्पनीको चाहना अन्ततः आफ्नै कारणले विफल भएको छ ।
प्रसंग हो  माथिल्लो मस्र्याङदी जलविद्युत् आयोजना । माथिल्लो कर्णालीइ जलविद्युत् आयोजना भन्दा केही समय पहिले भारतीय कम्पनी जिएमआरले सो आयोजनाको लाइसेन्स लिएको थियो ।
लाइसेन्स लिएपछि जिएमआरले ठूलै हल्ला समेत गरेको थियो । नेपालमा चौपटै ऊर्जाको विकास गर्ने भन्ने जिएमआरको दावी थियो । अन्ततः जिएमआर लगानी जुटाउन नसकेपछि नेपालको अर्को एक विवादास्पद कम्पनी बुटवल पावर कम्पनीलाई आयोजना जिम्मा लाएर सुइकुच्चा ठोकेको छ ।
यसको पछाडि केही अरु कारण पनि रहेका छन् । जिएमआर आफैमा चरम आर्थिक संकटमा फसकेको कम्पनी हो । त्यसमा कुनै दुईमत रहेको छैन । (उसैले सार्वजनिक गरेको आर्थिक तथा वित्तीय विवरणमा समेत जिएमआर टाट पल्टिसकेको छ ।
पैसा नभएकै कारण जिएमआरले माथिल्लो कर्णाली जलविद्युत् आयोजनाका प्रभावितलाई समेत मुआब्जा रकम समेत वितरण गर्न सकेको छैन । करिब रु १० अर्ब मुआब्जा वापतको रकम वितरण गरेर चुप चाप बसेको जिएमआर माथिल्लो कर्णाली आयोजना समेत कुनै नेपाली वा विदेशी साझेदार भएको संस्थालाई बेचेर भाग्ने तयारीमा रहेको छ ।
पछिल्लो पटक जिएमआरले माथिल्लो मस्र्याङदी बुटवल पावरको ज्याइन्ट भेन्चरलाई बेचेर भाग्नुको पछाडि पनि चरम आर्थिक संकट नै प्रमुख कारणको रुपमा रहेको देखिएको छ । उद्यपी भारतीय कम्पनी जिएमआरले भने सो विषयमा केही बताउन चाहेको छैन ।
 बुटबल पावर र चिनियाँ कम्पनीको बहुमत स्वामित्व रहेको एसीआइजी इन्टरनेसनल नेपाल हाइड्रो ज्वाइन्ट डेभलपमेन्ट कम्पनी प्राइभेट लिमिटेड स्थापना गरी माथिल्लो मस्र्याङदी जलविद्युत् आयोजना निर्माण गर्ने सहमति भएको छ ।
सो कम्पनीले करिब ९०० मेगावाट क्षमताका दुई महत्वपूर्ण आयोजना निर्माण गर्ने बताएका छन् ।  
एसीआइजी इन्टरनेसनलले भारतको जीएमआर इनर्जी लिमिटेडको ६०० मेगावाटको माथिल्लो मस्र्याङदी २ र राजरत्न इनर्जी होल्डिङस प्राइभेट लिमिटेड र नेपाली मनाङ मस्र्याङदी पावर कम्पनीको स्वामित्वमा रहेको २८२ मेगावाटको मनाङ–मस्र्याङदी जलविद्युत आयोजनाको सबै स्वामित्व खरिद गरेको  छ ।
बुटवल पावरका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत उत्तरकुमार श्रेष्ठले समेत ती आयोजना बुटवल पावर समेतको स्वामित्व रहेको एसीआइजीको स्वामित्वमा आएको बताए ।
जीएमआरल माथिल्लो मस्र्याङदी हिमताल हाइड्रोपावर र राजरत्न इनर्जीले मनाङ मस्र्याङदी पावर कम्पनीमार्फत निर्माण गर्ने भन्दै विगत आठ वर्ष पहिले अनुमतिपत्र लिएका थिए ।
जीएमआर र राजरत्नले लगानी जुटाउन नसकेपछि बीपीसीअन्र्तगतको एसीआईजीलाई सम्पुर्ण स्वामित्व बिक्री गरेको बताइएको छ ।
जीएमआर, बीपीसी र ३ चिनियाँ कम्पनीबीच शुक्रबार आयोजना खरिदबिक्री सम्बन्धित सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर भएको श्रेष्ठले बताए ।
३ वटा चिनियाँ र बीपीसीको साझेदारीमा नेपालमा १ हजार मेगावाट बिजुली उत्पादन गर्नका लागि एसीआइजी इन्टरनेसनल नेपाल हाइड्रो ज्वाइन्ट डेभलपमेन्ट कम्पनी स्थापना गरिएको बताइएको छ । यस्तै सो कम्पनीमा बुटवल पावरको १९.४ प्रतिशत स्वामित्व रहने छ ।
बुटवल पावरले नेपाल स्टक एक्सचेन्ज लिमिटेड, सीडीएस क्लियरिङ हाउस लिमिटेड र धितोपत्र बोर्डलाई दूई आयोजना खरिद गरेको जानकारी गराएको छ । ती निकायले समेत बिुटवल पावरबाट सो जानकारी आएको पुष्टि गरेका छन् ।
बुटवल पावर समेतको लगानीमा करिब एक हजार मेगावाट क्षमताका आयोजना निर्माण गर्ने लक्ष्य राखेको छ ।
भारतीय कम्पनी जीएमआरले सन् २००८ मा प्रतिस्पर्धाबाट लिएको माथिल्लो कर्णाली जलविद्युत् आयोजनामा लगानी जुटाउन सकेको छैन । सरकारले आगामी भदौसम्म सो आयोजनालाई लगानी जुटाउने समयावधि दिइएको छ ।
यद्यपी भारतीय कम्पन िसतजलले भने अरुण तेस्रोको निर्माण सुरु गरिसकेको छ । सरकारी कम्पनी भएका कारणले गर्दा सतजललाई सहज भएको बताइन्छ ।

कमेन्ट गर्नुहोस्

तपाईंको ईमेल गोप्य राखिनेछ ।

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

बुलियन मार्केट

विनिमय दर

मुद्राखरिदबिक्री
U.S. Dollar११४.५२११५.१२
European Euro१२६.९४१२७.६०
UK Pound Sterling१४८.१६१४८.९४
Swiss Franc११५.६५११६.२६
Australian Dollar७७.९७७८.३८
Canadian Dollar८६.०९८६.५४
Singapore Dollar८४.१३८४.५७