काठमाडौँ- आषाढ शुक्लपक्षको एकादशीलाई हरिशयनी एकादशीका रूपमा मानिँदै आएको छ । यस दिन नेपाल, भारतलगायत विश्वका प्रायः सबै हिन्दु धर्मावलम्बीहरूले घरघरमा तुलसीको मोठ बनाएर तुलसी रोप्ने र विधिपूर्वक व्रत बस्ने परम्परा रहिआएको छ । 

यो व्रत लिने भक्तजनहरूले एकादशीका दिन ब्रह्म मुहूर्तमा उठेर नित्यकर्म गरी घरको साफसफाइ गर्छन् । स्नान गरेर पवित्र जल छर्केर घर शुद्ध बनाएपछि भक्तजनहरूले घरको पूजाकोठामा सुन, चाँदी, तामा अथवा पितलको भगवान् विष्णुको मूर्ति स्थापना गर्छन् ।

हरिशयनी एकादशीका दिन तुलसीको रोपण गर्ने, सजाउने गरिन्छ । त्यस क्रममा घरको बाहिर मोठ बनाएर तुलसीको बिरुवा रोपण गरिन्छ । त्यस मोठलाई फूलमालाले सजाइन्छ । ‘आजदेखि चार महिनासम्म तुलसीमा जल चढाउने, विष्णु र तुलसीको पूजा गर्ने गरिन्छ,’ पाञ्चाङ्ग निर्णायक समिति सदस्य प्राडा देवमणि भट्टराई भन्छन्, ‘हरिबोधनी एकादशीका दिन दामोदर भगवानको पूजा गरेर तुलसी विवाह गरिदिएर यो व्रत समाप्त गरिन्छ ।’